Sử dụng thuốc nam chữa táo bón trong trường hợp thông thường mới mắc phải do thay đổi sinh hoạt, làm việc căng thẳng, ăn uống, thất thường, hoặc thiếu máu, thiếu hoa quả hoặc thiếu nước gây ra.
1.1 Nhiệt táo
Triệu chứng: Từ 2-3 ngày trở lên mới đi đại tiện 1 lần phải rặn, có khi ngồi hàng giờ mới đi được phân rắn, khô. Thường xuyên họng khô, khát nước hay nở miệng, lưỡi đỏ, rêu vàng. Người bực bội hay cáu gắt, nước tiểu vàng, lượng ít, bụng không đầy.
Pháp điều trị: Thanh phế nhuận tràng giải độc
Bài 1:
Cành vông 40g
Bạc sau (cành lá) 40g
Mạch môn 12g
Bài 2:
Lá chanh 12g Lá gai 12g
Lá cối xay 12g Phèn phi 04g
Rau má 20g Rau dừa 20g
Lá mơ 20g
Nếu do đi đại tiện phân lẫn máu, hoặc đi xong chùi ra ít máu, thì dùng bài 3
Bài 3:
Mộc nhĩ 10-16g (sao cháy) Bách bộ 12g
Cành vông 40g Cỏ nhọ nhồi 10g
Bạc sau 40g
Chú ý: Dùng tươi thang gấp 3 lần. Ngày uống 1 thang uống liên tục 7 ngày hết táo thì ngừng thuốc, một thang sắc làm 2-3 lần. Mỗi lần đổ 3 bát nước ăn cơm sắc còn nửa bát. Uống sau khi ăn khoảng 1 giờ (trẻ em liều lượng bằng 1/2 người lớn).
+ Chế độ ăn uống: Nên ăn khoai sọ, giá đỗ, bắp cải, bí xanh, đậu phụ, rau khoai lang, rau dền, khoai tây, chè đỗ đen, đỗ xanh, nấu chín một sắn dây để nguội, ngày ăn 2-3 lần; Nên uống bột sắn sống, khoai lang sống 3 củ giã lấy nước uống (cho thêm 1 bát nước sôi để nguội vào lọc), nước mía.
+ Kiêng ăn uống: Cà phê, hạt tiêu, ớt, bí đỏ, ngô nướng, bánh mì, dứa, rượu, thịt chó, thịt dê, thịt bò, rau cải xanh- trắng, cần tây, râu ngô, các loại rau thơm. Hạn chế các đồ nướng, rán.
1.2 Hàn táo
Triệu chứng: Từ 2-3 ngày trở lên mới đi đại tiện một lần, đầu phân rắn, cuối phân nát, không háo khát, ít uống nước, rêu lưỡi trắng mỏng, nước tiểu trong, lượng nhiều, bụng đầy, ít trung tiện.
Pháp điều trị: Hành khí, bổ huyết, nhuận tràng.
Bài 1:
Hoài sơn 30g
Vừng đen 30g
Vỏ quýt 10g
Vỏ rụt (Mộc hương nam) 8g
Bài 2: Dùng 3 quả bồ kết nướng chín vàng, bỏ hạt lấy 1 bát nước đun cạn khoảng 200ml nước bồ kết bơm xịt vào hậu môn giúp ỉa ngay (dùng cho cả 2 thể hàn và nhiệt).
Chú ý:
Chế độ ăn uống: Nên ăn khoai lang nướng chín (ăn cả vỏ) khoai sọ, khoai tây, thanh long, nhãn, nho chín; Uống các loại nước như: nước dâu, nước mơ, nước mía đun sôi. Mỗi ngày uống sau bữa ăn 2 thìa cà phê dầu vừng.
Không nên nhịn đói, ăn ớt, hạt tiêu, hàng ngày tăng lượng uống nước đun sôi để nguội 1-1.5 lít; Không nên thức quá khuya.