Phát hiện sớm một số bệnh tâm thần
- Thứ sáu - 18/09/2020 23:26
- In ra
- Đóng cửa sổ này
Bệnh tâm thần, Rối loạn tâm thần hoặc Rối loạn tinh thần là hình thức tâm lý hoặc hành vi cá biệt được cho là gây ra đau khổ, mất khả năng cư xử cũng như phát triển bình thường. Phát hiện sớm bệnh tâm thần sẽ đóng góp trên 50% đến kết quả điều trị của người thầy thuốc, chỉ còn lại 50% là yếu tố như thầy thuốc giỏi, thuốc tốt…
* Các biểu hiện sớm của bệnh tâm thần
1. Bệnh tâm thần phân liệt
Người bệnh đang học tập, lao động hay công tác bình thường tự nhiên cảm thấy như đuối sức trước cuộc sống. Khả năng học tập và công tác dần dần giảm sút, đầu óc mù mờ khó suy nghĩ. Cảm xúc lạnh nhạt dần, khó thích ứng với ngoại cảnh xung quanh. Giảm dần những thích thú trước đây mà người bệnh thường quan tâm. Một số bệnh nhân biểu hiện trạng thái giống suy nhược thần kinh, đau đầu, mất ngủ, chóng mệt mỏi, khó tiếp thu cái mới, bồn chồn lo lắng dễ nổi nóng, dễ bùng nổ. Tiếp theo nữa là cảm giác bị động tăng dần.
Một số người bệnh cảm thấy có những biến đổi kỳ lạ trong người như:
- Thay đổi nét mặt, màu da.
- Có bệnh nhân trở nên say sưa đọc các loại sách triết học, lý luận viễn vông không phù hợp với thực tế.
- Tình cảm trở nên lạnh nhạt và thiếu quan tâm tới người thân trong gia đình, một số bệnh nhân ngại tiếp xúc chỗ đông người, không muốn giao tiếp với bạn bè và người xung quanh.
- Giảm các hoạt động thông thường trong ngày
Các dấu hiệu tái phát
- Thấy căng thẳng ngày một tăng.
- Thấy lo lắng viễn vông không thể kiềm chế và thư giãn.
- Rối loạn giấc ngủ (mất ngủ, rối loạn nhịp thức ngủ…)
- Mệt mỏi.
- Dễ kích thích cáu bẳn.
- Hoảng sợ không lý do.
- Thu mình, từ chối giao tiếp, ăn uống.
- Thờ ơ với mọi người và với bản thân, không tự chăm sóc.
2. Bệnh trầm cảm
Người bệnh trầm cảm nếu do căn nguyên tâm lý, gặp những sang chấn tâm lý mạnh thì có thể biểu hiện trầm cảm rất nhanh, không có giai đoạn nào báo trước. Nếu do những sang chấn tâm lý nhẹ thường diễn hoặc căn nguyên do thực tổn, nội sinh… thì bệnh có thể tiến triển từ từ. Các dấu hiệu biểu hiện sớm có thể gặp đó là:
- Người bệnh cảm thấy lo lắng, bất an vô cớ.
- Ăn uống cảm giác nhạt nhẽo không ngon miệng.
- Giấc ngủ không sâu hay mơ mộng, độ dài của giấc ngủ giảm dần.
- Người bệnh cảm giác đuối sức trong cuộc sống, do dự và giảm tự
tin vào làm việc.
- Người bệnh có cảm giác mệt mỏi, giảm dần sự tập trung chú ý vào công việc dẫn tới hiệu suất học tập, công tác, lao động cũng giảm dần.
- Ngại tiếp xúc chỗ đông, sợ tiếng ồn, không muốn tiếp xúc với người lạ, các hoạt động thường ngày cũng giảm dần. Nét mặt thay đổi, ít quan tâm đến người thân.
3. Động kinh
Các dấu hiệu sớm của động kinh thường là không có hoặc rất nghèo nàn và không đặc hiệu với biểu hiện lâm sàng của động kinh.
Một số dấu hiệu rất thô sơ và không đặc hiệu thường gặp như:
- Đau đầu.
- Rối loạn giấc ngủ.
- Mệt mỏi.
- Dễ cáu bẳn.
- Tính tình không ổn định.
4. Hoang tưởng
Hoang tưởng là triệu chứng của rối loạn tư duy trong các bệnh loạn thần. Hoang tưởng là những ý tưởng, phán đoán sai lầm không phù hợp với thực tế, do bệnh tâm thần tạo ra, nhưng bệnh nhân cho là hoàn toàn chính xác, không thể giải thích và đả thông được. Hoang tưởng chỉ mất đi khi nào bệnh khỏi hay thuyên giảm.
Thường là những hoang tưởng dai dẳng, phát triển thành hệ thống và làm biến đổi nhân cách sâu sắc.
Khi phát hiện sớm những thay đổi bất thường kể trên nên đưa người bệnh đến trạm Y tế xã, thị trấn gần nhất để được kiểm tra bệnh, tư vấn, chăm sóc, điều trị và phục hồi chức năng tâm lý xã hội để người bệnh sớm hòa nhập cộng đồng.
1. Bệnh tâm thần phân liệt
Người bệnh đang học tập, lao động hay công tác bình thường tự nhiên cảm thấy như đuối sức trước cuộc sống. Khả năng học tập và công tác dần dần giảm sút, đầu óc mù mờ khó suy nghĩ. Cảm xúc lạnh nhạt dần, khó thích ứng với ngoại cảnh xung quanh. Giảm dần những thích thú trước đây mà người bệnh thường quan tâm. Một số bệnh nhân biểu hiện trạng thái giống suy nhược thần kinh, đau đầu, mất ngủ, chóng mệt mỏi, khó tiếp thu cái mới, bồn chồn lo lắng dễ nổi nóng, dễ bùng nổ. Tiếp theo nữa là cảm giác bị động tăng dần.
Một số người bệnh cảm thấy có những biến đổi kỳ lạ trong người như:
- Thay đổi nét mặt, màu da.
- Có bệnh nhân trở nên say sưa đọc các loại sách triết học, lý luận viễn vông không phù hợp với thực tế.
- Tình cảm trở nên lạnh nhạt và thiếu quan tâm tới người thân trong gia đình, một số bệnh nhân ngại tiếp xúc chỗ đông người, không muốn giao tiếp với bạn bè và người xung quanh.
- Giảm các hoạt động thông thường trong ngày
Các dấu hiệu tái phát
- Thấy căng thẳng ngày một tăng.
- Thấy lo lắng viễn vông không thể kiềm chế và thư giãn.
- Rối loạn giấc ngủ (mất ngủ, rối loạn nhịp thức ngủ…)
- Mệt mỏi.
- Dễ kích thích cáu bẳn.
- Hoảng sợ không lý do.
- Thu mình, từ chối giao tiếp, ăn uống.
- Thờ ơ với mọi người và với bản thân, không tự chăm sóc.
2. Bệnh trầm cảm
Người bệnh trầm cảm nếu do căn nguyên tâm lý, gặp những sang chấn tâm lý mạnh thì có thể biểu hiện trầm cảm rất nhanh, không có giai đoạn nào báo trước. Nếu do những sang chấn tâm lý nhẹ thường diễn hoặc căn nguyên do thực tổn, nội sinh… thì bệnh có thể tiến triển từ từ. Các dấu hiệu biểu hiện sớm có thể gặp đó là:
- Người bệnh cảm thấy lo lắng, bất an vô cớ.
- Ăn uống cảm giác nhạt nhẽo không ngon miệng.
- Giấc ngủ không sâu hay mơ mộng, độ dài của giấc ngủ giảm dần.
- Người bệnh cảm giác đuối sức trong cuộc sống, do dự và giảm tự
tin vào làm việc.
- Người bệnh có cảm giác mệt mỏi, giảm dần sự tập trung chú ý vào công việc dẫn tới hiệu suất học tập, công tác, lao động cũng giảm dần.
- Ngại tiếp xúc chỗ đông, sợ tiếng ồn, không muốn tiếp xúc với người lạ, các hoạt động thường ngày cũng giảm dần. Nét mặt thay đổi, ít quan tâm đến người thân.
3. Động kinh
Các dấu hiệu sớm của động kinh thường là không có hoặc rất nghèo nàn và không đặc hiệu với biểu hiện lâm sàng của động kinh.
Một số dấu hiệu rất thô sơ và không đặc hiệu thường gặp như:
- Đau đầu.
- Rối loạn giấc ngủ.
- Mệt mỏi.
- Dễ cáu bẳn.
- Tính tình không ổn định.
4. Hoang tưởng
Hoang tưởng là triệu chứng của rối loạn tư duy trong các bệnh loạn thần. Hoang tưởng là những ý tưởng, phán đoán sai lầm không phù hợp với thực tế, do bệnh tâm thần tạo ra, nhưng bệnh nhân cho là hoàn toàn chính xác, không thể giải thích và đả thông được. Hoang tưởng chỉ mất đi khi nào bệnh khỏi hay thuyên giảm.
Thường là những hoang tưởng dai dẳng, phát triển thành hệ thống và làm biến đổi nhân cách sâu sắc.
Khi phát hiện sớm những thay đổi bất thường kể trên nên đưa người bệnh đến trạm Y tế xã, thị trấn gần nhất để được kiểm tra bệnh, tư vấn, chăm sóc, điều trị và phục hồi chức năng tâm lý xã hội để người bệnh sớm hòa nhập cộng đồng.